Czym jest Biofeedback?
Biofeedback to metoda polegająca na pomiarze różnych parametrów funkcjonowania organizmu i prezentowaniu wyników w czasie rzeczywistym. Klient może w ten sposób „podejrzeć” na żywo, jak pracuje jego układ nerwowy. Wykorzystując otrzymywane informacje zwrotne uczy się świadomie regulować aktywność swojego mózgu. Metoda ta znalazła zastosowanie w treningach osób zdrowych, które chcą poprawić swoje zdolności w zakresie koncentracji, uważności, motywacji i kontroli emocji (np. w przypadku przygotowania do egzaminów, wystąpień publicznych, stresu przedstartowego w sporcie).
Jakie parametry badamy?
W swoim gabinecie wykorzystuję głównie EEG, czyli pomiar aktywności elektrycznej mózgu (neurofeedback). Dane zbierane są za pomocą elektrod rozmieszczonych na skórze głowy Klienta. Przedmiotem pomiaru są fale mózgowe różnych częstotliwości. W terapii i treningu najbardziej interesować nas będą fale Theta, Alfa, SMR, Beta i HiBeta oraz ich procentowy udział w ogólnym obrazie EEG.
Za co odpowiadają wspomniane pasma fal mózgowych?
Theta – Fale dominujące podczas znacznej części snu oraz w trakcie głębokiej medytacji. Nadmierny udział tych fal w obrazie EEG wiąże się z trudnościami w utrzymaniu uwagi (np. w ADD, ADHD).
Alfa – Fale Alfa dominują, gdy zamkniemy oczy i w chwilach głębokiego skupienia. Wiążą się one z umiejętnością wizualizacji, wyobraźnią, kreatywnością i zdolnością wypoczynku oraz poczuciem odprężenia. Nieprawidłowy poziom fal Alfa wpływa na obniżenie nastroju, samooceny czy motywacji.
SMR – Rytm sensomotoryczny odpowiada za doświadczanie otoczenia za pośrednictwem zmysłów. Udział fal SMR będzie wzrastać, gdy pozostajemy czujni i uważni. To pasmo odpowiada też za odporność na stres. Regulacja rytmu SMR może pomóc zapanować nad lękiem.
Beta – Fale występujące w stanach intensywnej koncentracji uwagi i sytuacjach wysiłku umysłowego. Odpowiadają za procesy logicznego myślenia i kontrolę emocji. Sprzyjają procesowi uczenia się. Nadmiar fal Beta może się wiązać z poczuciem lęku. Deficyt może wiązać się z trudnościami z nauką i koncentracją oraz problemami z regulacją emocji (np. wybuchowość, drażliwość).
HiBeta – Fale pojawiające się w stanach zdenerwowania, ale też ekscytacji. Obniżanie się fal HiBeta sprzyja wyciszeniu i redukcji nadmiernego stresu.
Do treningu zdolności świadomej relaksacji i wyciszenia korzystam z pomiaru GSR, czyli przewodnictwa elektrycznego skóry. Oporność skóry zmienia się zależnie od aktywności gruczołów potowych, za którą odpowiada mobilizujący organizm układ współczulny. Da się to zauważyć, gdy w stresie wilgotnieją nam dłonie. Specjalistyczna aparatura pozwala obserwować to zjawisko na dużo dokładniejszej skali.
Ile trwa praca z biofeedbackiem?
Liczba treningów potrzebnych do osiągnięcia utrzymującej się poprawy funkcjonowania waha się zależnie od osoby i natury zagadnienia, z którym do nas trafia.
Proste treningi oddychania mogą zakończyć się nawet po kilku sesjach. Niekiedy plan treningowy obejmuje 20-40 sesji. Po osiągnięciu zdolności regulowania poziomu danego wskaźnika sesje są przez krótki czas kontynuowane dla utrwalenia nowych wzorców działania.
Optymalna częstotliwość treningu Biofeedback to 2-3 sesje w tygodniu.